Μοντεσσόρι στην Ελλάδα
Το 1916, η βασιλομήτωρ της Ελλάδας, βασίλισσα Σοφία, σε μια προσπάθεια να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης των μικρών παιδιών, ίδρυσε έναν παιδικό σταθμό στην Αθήνα. Αργότερα, ο σταθμός αυτός εξελίχθηκε σε Πρότυπο Μοντεσσοριανό Νηπιαγωγείο, υπό τη διεύθυνση της κυρίας Gropengiesser.
Πιθανότατα είχε λάβει κάποια μορφή εκπαίδευσης στη Μοντεσσοριανή μέθοδο, αν και δεν γνωρίζουμε ακριβώς ποια ήταν αυτή. Ο παιδικός σταθμός που είχε ιδρύσει η βασίλισσα φιλοξενούσε το πρώτο Μοντεσσοριανό Εκπαιδευτικό Κέντρο στην Ελλάδα.
Παρόλο που η Δρ Μοντεσσόρι διατηρούσε στο γραφείο της μια υπογεγραμμένη φωτογραφία της βασίλισσας Σοφίας, δεν γνωρίζουμε αν οι δύο γυναίκες συναντήθηκαν ποτέ ή αν το ενδιαφέρον της βασίλισσας για τη Μοντεσσοριανή μέθοδο προέκυψε από επισκέψεις της σε σχολεία άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Σε κάθε περίπτωση, η βασίλισσα Σοφία υπήρξε θερμή υποστηρίκτρια της Μοντεσσοριανής εκπαίδευσης και επιθυμούσε να την εισαγάγει στην Ελλάδα.
Για τον σκοπό αυτό, το 1921 προσκάλεσε τον καθηγητή Στυλιανόπουλο από τη Σμύρνη, προκειμένου να εκπαιδεύσει Μοντεσσοριανούς παιδαγωγούς στην Αθήνα. Ωστόσο, μόλις σαράντα ημέρες μετά την έναρξη του σεμιναρίου, ο καθηγητής Στυλιανόπουλος ανακλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και τα μαθήματα διακόπηκαν. Τότε η βασίλισσα Σοφία απευθύνθηκε στη Δρ Μοντεσσόρι, η οποία βρισκόταν εκείνη την περίοδο στην Ισπανία, ζητώντας της να στείλει κάποιον στην Ελλάδα για να εκπαιδεύσει τις νεαρές δασκάλες που είχαν επιλεγεί. Η Δρ Μοντεσσόρι πρότεινε την Caterina D’ Erginiu Caterinici, η οποία έφτασε στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 1922, πιθανότατα από τη Ρουμανία.
Η φωτογραφία αυτή της βασιλομήτωρος Σοφίας, με ιδιόχειρη αφιέρωση, βρίσκεται και σήμερα στον τοίχο του γραφείου της Μαρία Μοντεσσόρι στο ΑΜΙ.
Το εκπαιδευτικό σεμινάριο εγκαινιάστηκε παρουσία της βασίλισσας Σοφίας και μελών των ελληνικών και ρουμανικών βασιλικών οικογενειών. Σε αυτό συμμετείχαν τριάντα νεαρές μαθήτριες, οι οποίες φοιτούσαν στην τελευταία τάξη του Λυκείου. Στόχος ήταν, μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής τους, να ιδρύσουν σχολεία στην ελληνική επαρχία και στα νησιά. Η βασίλισσα Σοφία ήλπιζε ότι κάποια ημέρα η ίδια η Δρ Μοντεσσόρι θα επισκεπτόταν την Ελλάδα, ώστε να αξιολογήσει τα αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν συνέβη ποτέ.
Δεν γνωρίζουμε πώς ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα ούτε τι απέγιναν οι νεαρές αυτές δασκάλες. Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο ήταν ιδιαίτερα ασταθής και είναι μάλλον απίθανο να ιδρύθηκαν νέα σχολεία, είτε στην επαρχία είτε στην Αθήνα, η οποία είχε να αντιμετωπίσει το τεράστιο κύμα προσφύγων από τη Μικρά Ασία.
Η Μοντεσσοριανή εκπαίδευση φαίνεται πως πέρασε σε δεύτερη μοίρα, τουλάχιστον μέχρι το 1934, όταν η Μαρία Γουδέλη παρακολούθησε ένα εξάμηνο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Δρ Μοντεσσόρι στη Μαδρίτη. Με την επιστροφή της στην Ελλάδα ίδρυσε ένα Μοντεσσοριανό Νηπιαγωγείο και μία Δημοτική τάξη, τα οποία λειτουργούν ακόμη σήμερα στην Αθήνα.
Έκτοτε καταβλήθηκαν επανειλημμένες προσπάθειες για την ίδρυση Μοντεσσοριανών σχολείων στην Ελλάδα. Ορισμένα από αυτά τα σχολεία κατάφεραν να επιβιώσουν και συνεχίζουν να λειτουργούν μέχρι σήμερα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μέσα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν ευνοεί τέτοιες πρωτοβουλίες.
Το 2002, έπειτα από μια σειρά δημόσιων διαλέξεων, αποφασίστηκε η διοργάνωση του πρώτου AMI 3-6 Associated Course (στο τότε “Μοντεσσοριανό Εργαστήριο”) με στόχο την εκπαίδευση δασκάλων που εργάζονταν στα λίγα αυτά σχολεία. Το ενδιαφέρον για τη Μοντεσσοριανή εκπαίδευση αναζωπυρώθηκε και τέθηκαν υψηλότερα πρότυπα εκπαίδευσης.
Το 2010 πραγματοποιήθηκε το πρώτο AMI 3-6 Diploma Course στην Ελλάδα, στο “Μοντεσσοριανό Ινσιτούτο”, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας εποχής για τη Μοντεσσοριανή εκπαίδευση στη χώρα. Από τότε, το Montessori Greece εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο Κέντρο Εκπαίδευσης του Association Montessori Internationale (AMI), προσφέροντας προγράμματα εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και εξειδίκευσης για παιδαγωγούς, καθώς και διαλέξεις και σεμινάρια για γονείς, σχολεία και το ευρύτερο κοινό.
Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά το ενδιαφέρον που έδειξε η βασίλισσα Σοφία για τη Μοντεσσοριανή μέθοδο, το αρχικό όραμα παραμένει ζωντανό. Με σεβασμό στις αρχές της Δρ Μαρίας Μοντεσσόρι και με σταθερή συνεργασία με το ΑΜΙ, το Montessori Greece συνεχίζει να εργάζεται για τη διάδοση της αυθεντικής Μοντεσσοριανής εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ελλάδα, υποστηρίζοντας παιδαγωγούς, σχολεία και οικογένειες, και συμβάλλοντας στη δημιουργία περιβαλλόντων όπου κάθε παιδί μπορεί να αναπτύξει ελεύθερα τις δυνατότητές του, μέσα σε μια ατμόσφαιρα σεβασμού και ελευθερίας.